အျပ႒ာန္းခံဝါဒ (DETERMINISM)

(S. Dhammika ရဲ႕ A Guide To Buddhism A to Z စာအုပ္မွ ထုတ္ႏႈတ္ ဘာသာျပန္ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။)

အျပ႒ာန္းခံဝါဒ (နိယတဝါဒ) ဆုိတာ သတၱဝါေတြရဲ႕ ကံၾကမၼာဟာ ပုံေသကားက် သတ္မွတ္ထားၿပီး ျဖစ္တယ္၊ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ကံတရားနဲ႔ လုိက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ က်င့္ႀကံေနထုိင္ရမယ္ဆုိတဲ့ အယူအဆ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမတ္စြာဘုရားက အျပ႒ာန္းခံဝါဒ ႏွစ္မ်ိဳးရွိေၾကာင္း မိန္႔ေတာ္မူခဲ့တယ္။

(၁) ဖန္ဆင္းရွင္ဝါဒ (ဣႆရနိမၼာနေဟတု) = ဖန္ဆင္းရွင္ ထာဝရဘုရားဟာ အားလုံးကုိ သိျမင္သူ ျဖစ္ၿပီး ရွိရွိသမွ် အရာအားလုံးကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတယ္၊ ဒီလုိ ျဖစ္ရမယ္ဆိုၿပီး ႀကိဳတင္စီမံထားၿပီး ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ အယူဝါဒပါ။

(၂) ကံၾကမၼာပဓာနဝါဒ (ပုေဗၺကတေဟတု) = လက္ရွိ ေတြ႔ႀကံဳေနရတဲ့ အေကာင္းအဆုိး၊ အလယ္အလတ္ ခံစားမႈမွန္သမွ်ဟာ အတိတ္က လုပ္ခဲ့တဲ့ ကံေၾကာင့္သာ ျဖစ္ရတယ္ဆုိတဲ့ အယူဝါဒ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမတ္စြာဘုရားက အဲဒီအယူအဆ ႏွစ္ရပ္လုံးဟာ မွားယြင္း႐ုံမက အႏၲရာယ္ပါ မ်ားလွေၾကာင္း မိန္႔ေတာ္မူခဲ့ပါတယ္ (အံ၊၁၊၁၇၄)။

အျပ႒ာန္းခံဝါဒဆုိတာ ကုိယ့္ကံၾကမၼာ ကုိယ္ ဖန္တီးခြင့္မရွိ၊ ကံၾကမၼာကုိ ေျပာင္းလဲဖုိ႔ ႀကိဳးစားအားထုတ္ခြင့္လည္း မရွိ၊ မိမိရဲ႕ လုပ္ရပ္မွန္သမွ် အတြက္လည္း တာဝန္ယူစရာ မလုိဆုိတဲ့ အယူဝါဒ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအယူဝါဒမ်ိဳးက “ငါ့ကုိ အျပစ္ မတင္နဲ႔။ ဒါက ထာဝရဘုရားသခင္ အလုိေတာ္က်ပဲေလ” စတဲ့ မ်က္ႏွာလြဲခဲျပစ္ လုပ္ရပ္၊ “ဘာ တက္ႏုိင္မွာလဲ။ ဒါ ငါ့ ကံပဲေလ” ဆုိတဲ့ ကံကုိပုံခ်တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြဆီ ဦးတည္သြားေစႏုိင္ပါတယ္။
  • ကုိယ္ပုိင္ဖန္တီးႏုိင္စြမ္း (Free Will) ကုိလည္း ၾကည့္ပါ။)
***************************************************

မူရင္း

DETERMINISM

Determinism (niyativāda) is the belief that an individual’s destiny is fixed and that he or she must act accordingly. The Buddha said there are two types of determinism, (1) theistic determinism (issaranimmānahetu) which claims that God knows and controls everything and thus has determined everything before it has happened and (2) kammic determinism (pubbekatahetu) which says that everything we experience, pleasant, painful or neutral, is due to our kamma, that is, how we have acted in the past. According to the Buddha, both these ideas are not just false but also pernicious (A.I,173). Determinism means that the individual cannot choose one course of action over another, cannot make an effort to change anything and is not responsible for anything he or she does. Such a belief can only lead to irresponsibility – ‘Don’t blame me, it is the will of God’ or inactivity – ‘What can I do? It’s my past kamma.

  • မူရင္းဝက္ဆုိက္ဘ္လိပ္စာ ၾကည့္ခ်င္ရင္ = Click here

0 comments:

Post a Comment

မိမိတုိ႔၏ ထင္ျမင္ခ်က္၊ အယူအဆတုိ႔ကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးသားႏုိင္ပါသည္။