ကုိယ္ပုိင္ဖန္တီးႏုိင္စြမ္း (Free Will)

(S. Dhammika ရဲ႕ A Guide To Buddhism A to Z စာအုပ္မွ ထုတ္ႏႈတ္ ဘာသာျပန္ထားျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။)

ကုိယ္ပုိင္ဖန္တီးႏုိင္စြမ္း (သစၧႏၵ) ဆုိတာ ျပင္ပလြမ္းမုိးမႈ မပါဘဲ ကုိယ္လုပ္ခ်င္တာကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆုံးျဖတ္လုပ္ကုိင္ႏုိင္တဲ့ အရည္အေသြး ျဖစ္ပါတယ္။ ကုိယ္ပုိင္ဖန္တီးႏုိင္စြမ္းဟာ အျပ႒ာန္းခံဝါဒ (Determinism) နဲ႔ ျပဒါးတစ္လမ္းသံတစ္လမ္းပါပဲ။ ဗုဒၶဘာသာအေနနဲ႔ လူသားေတြဟာ လုံးဝ ၿပီးျပည့္စုံတဲ့ လြတ္လပ္မႈ ရွိတယ္လုိ႔ မဆုိပါဘူး။ လူသားေတြရဲ႕ ကံၾကမၼာကုိ ပုံေသကားက် သတ္မွတ္ထားၿပီး ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း မယူဆဘူး။ လူသာေတြရဲ႕ လြတ္လပ္မႈက အနည္းနဲ႔အမ်ား အကန္႔အသက္ ရွိတယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။

လူသားေတြရဲ႕ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ခြင့္ေတြဟာ မိမိတုိ႔ရဲ႕ဆႏၵ၊ ကြ်မ္းက်င္မႈ၊ မကြ်မ္းက်င္မႈ၊ အေျခအေနနဲ႔ အခ်ိန္အခါ၊ က်န္းမာေရး၊ အမူအက်င့္၊ ယုံၾကည္မႈနဲ႔ အျခား အေျခခံ အေၾကာင္းတရားေတြရဲ႕ ေအာက္မွာ အကန္႔အသက္ ရွိေနေၾကာင္း ကုိယ္ပုိင္အေတြ႔အႀကံဳေတြကုိ ျပန္လည္ သုံးသပ္ရင္း သိႏုိင္ပါတယ္။ စိတ္ပညာကလည္း လူသားေတြရဲ႕ မသိစိတ္ (Unconscious) က လူေတြကုိ မသိမသာ လြမ္းမုိးေနတတ္တယ္လုိ႔ ဆုိထားတယ္။ ဗုဒၶဘာသာ က်င့္စဥ္ အမ်ားစုရဲ႕ အဓိက ဦးတည္ခ်က္က မိမိတုိ႔ကုိ ျပဳျပင္ဖန္တီးေနတဲ့ အေၾကာင္းတရား (သခၤါရတရား) ေတြကုိ နားလည္ေအာင္ ႀကိဳးစားၿပီး ေနာက္ဆုံး အဲဒီအေၾကာင္းတရားေတြကုိ ေက်ာ္လႊားႏုိင္ေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ လူေတြရဲ႕ စိတ္ဟာ ပုိလြတ္လပ္လာၿပီး ပုိမုိ ေကာင္းမြန္တဲ့ ေရြးခ်ယ္မႈေတြကုိ ျပဳလုပ္လာႏုိင္မယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။
******************************
မူရင္း

FREE WILL

Free will (sacchanda) is the ability of the individual to freely choose, without any extraneous influences, what course of action he or she will take. The idea of free will is usually contrasted with determinism. Buddhism does not teach that we have complete freedom or that we are determined, but that our will is conditioned or limited to a greater or lesser extent.

Introspection will reveal to us that our ability to choose and act is often under the influence of and thus limited by our desires, our skill or lack of it, the power of circumstance, our health, the strength of our habits and convictions and numerous other factors. Psychology also tells us that our unconscious may subtly influence us without our knowledge. The purpose of much Buddhist training is to see and understand the factors that condition us and then gradually overcome them. This way we become more free and make better choices.

  • မူရင္းဝက္ဆုိက္ဘ္လိပ္စာ ၾကည့္လုိပါက = Click here 

0 comments:

Post a Comment

မိမိတုိ႔၏ ထင္ျမင္ခ်က္၊ အယူအဆတုိ႔ကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးသားႏုိင္ပါသည္။