တဏွာ (၃) မ်ိဳး တရားေတာ္

တဏွာဆုိတာ ျမင္စရာအာ႐ုံ၊ ၾကားစရာအာ႐ုံ စတဲ့ အာ႐ုံေတြမွာ ၿငိတြယ္ၿပီးေတာ့ စြဲလန္းေနတာ၊ တပ္မက္ေနတာ ျဖစ္တယ္။ သစၥာေလးပါးမွာ သမုဒယသစၥာအရ တဏွာကုိ ယူရတယ္။ ဆုိေတာ့ တဏွာဆုိတာ ဒုကၡ အစုစုရဲ႕ အေၾကာင္းရင္း တရားခံပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ တဏွာအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း သိသင့္တယ္။ တဏွာ ပါးရင္ပါးသေလာက္ ဒုကၡေတြ၊ ျပႆနာေတြက နည္းနည္းခ်င္း ပါးပါးသြားလိမ့္မယ္။ တဏွာနိေရာေဓာ နိဗၺာနံ ဆုိတဲ့အတုိင္း တဏွာကုန္ရင္ နိဗၺာန္ ရလိမ့္မယ္။ 

အဲဒီတဏွာကုန္ဖုိ႔အတြက္ လုပ္ရမွာက ဧကာယေနာ အယံ ဘိကၡေဝ မေဂၢါ ဆုိတဲ့ အတုိင္း တစ္ေၾကာင္းတည္းေသာ လမ္းပဲ ရွိတယ္။ အဲဒါက သတိဦးေဆာင္တဲ့ မဂၢင္ရွစ္ပါးပါပဲ။

အာ႐ုံအေနနဲ႔ ေျပာရင္ အာ႐ုံေျခာက္ပါးရွိတဲ့အတြက္ တဏွာကလည္း (၆) မ်ိဳး ရွိတယ္။ ျဖစ္ပုံ အျခင္းအရာ အေနနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ (၃) ပါးပဲ ရွိပါတယ္။

ကာမတဏွာ

ကာမတဏွာကုိ အ႒ကထာေတြက ႏွစ္မ်ိဳး ဖြင့္ၾကတယ္။ 

နံပါတ္ (၁) အဓိပၸါယ္က ကာမတဏွာဆုိတာ ကာမာဝစရ (၁၁) ဘုံကုိ စြဲလန္းတပ္မက္ေနတာ။ သတၱဝါေတြဆုိတာ ကုိယ္ျဖစ္ေနတဲ့ ဘုံဘဝေလးေတြမွာ စြဲလန္း ေနတတ္ၾကတယ္။ တြယ္တာ ေနတတ္ၾကတယ္။

ကာမာဝစရ (၁၁) ဘုံမွာ လူ႔ဘုံနဲ႔ နတ္ျပည္ (၆) ထပ္ကေတာ့ စြဲလန္းစရာ ေကာင္းတာ မွန္တယ္။ တိရစၦာန္ေလးေတြကလည္း သူတုိ႔ဘဝနဲ႔ သူတုိ႔ ေက်နပ္ ေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကတာပဲ။ အပါယ္ေလးဘုံမွာ အထူးသျဖင့္ ငရဲျပည္မွာ ျဖစ္ၿပီ ဆုိရင္ေတာ့ ကုိယ္ျဖစ္ေနတဲ့ ငရဲ႕ဘုံမွာ တြယ္တာမႈ ဘယ္ရွိမွာလဲ။ ငရဲျပည္ကေန ကြ်တ္ခ်င္ လြတ္ခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြ ေပၚေနမွာေပါ့။ ကုိယ္ျဖစ္ေနတဲ့ ဘုံမွာ မႀကိဳက္တဲ့ ေဒါသကိေလသာ ေနာက္က လုိက္လာတဲ့ ကြ်တ္ခ်င္လြတ္ခ်င္တဲ့စိတ္၊ အျခားတစ္ေနရာကုိ ေရာက္ခ်င္ေနတဲ့ စိတ္ကေလးက တဏွာပါပဲ။

ကာမတဏွာရဲ႕ နံပါတ္ (၂) အဓိပၸါယ္က မိမိ ေတြ႔ႀကံဳ ခံစားေနရတဲ့ အာ႐ုံ (၆) ပါး တစ္ပါးပါးမွာ ၿငိတြယ္ စြဲလန္းေနတဲ့ သေဘာပဲ။ အဲဒါေၾကာင့္ သံယုတ္ပါဠိေတာ္ မကၠဋသုတ္မွာ ျမတ္စြာဘုရားက တဏွာကုိ ေမ်ာက္ႏွဲေစး (ေကာ္) နဲ႔ ခုိင္းႏႈိင္းခဲ့တာ။ ေကာ္က ထိတဲ့အရာကုိ ကပ္ထားသလုိ သတၱဝါေတြရဲ႕ စိတ္ကလည္း အာ႐ုံေျခာက္ပါး တစ္ပါးပါးမွာ သြားကပ္ေနတတ္တယ္။ ကာမတဏွာနဲ႔ စြဲလန္း တပ္မက္တဲ့အခါမွာ အျခားအျမင္ေတြ မေရာယွက္တဲ့ စြဲလန္းတပ္မက္မႈ သက္သက္ ျဖစ္တယ္။

ဘဝတဏွာ

ဘဝတဏွာကုိလည္း အ႒ကထာက ႏွစ္မ်ိဳး ဖြင့္ျပတယ္။ 

နံပါတ္ (၁) အဓိပၸါယ္က ႐ူပါဝစရ (၁၆) ဘုံ၊ အ႐ူပါဝစရ (၄) ဘံု၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပာရင္ ႐ူပါဝစရစ်ာန္၊ အ႐ူပါဝစရစ်ာန္ေတြကုိ စြဲလန္းတပ္မက္ေနတာကုိ ေျပာတာပါ။ သူက နည္းနည္း အဆင့္ျမင့္လာတယ္။ ႐ူပါ႐ုံစတဲ့ အာ႐ုံငါးပါးနဲ႔ ထိေတြ႔လုိ႔ ရတဲ့ အရာေတြကုိ မစြဲလန္းေတာ့ဘူး။ မႀကိဳက္ေတာ့ဘူး။ စိတ္နဲ႔လည္း ကာမဂုဏ္ အာ႐ုံေတြအေၾကာင္းကုိ ေတြးေတာမေနေတာ့ဘူး။ စိတ္နဲ႔ပဲ ခံစားလုိ႔ ရတဲ့ နီဝရဏကင္းတဲ့ စ်ာန္တရားေတြမွာ ၿငိတြယ္ စြဲလန္းေနတာ။ အနာဂါမ္ေတြေတာင္ ဒီတဏွာ ရွိေသးတယ္။

ဘဝတဏွာရဲ႕ ေနာက္အဓိပၸါယ္တစ္မ်ိဳးက ကုိယ္ေတြ႔ႀကံဳ ခံစားေနရတဲ့ အာ႐ုံဟာ ၿမဲတယ္ဆုိတဲ့ သႆတဒိ႒ိ အျမင္နဲ႔ စြဲလန္းတပ္မက္ေနတာ။ ကုိယ္ႀကိဳက္တဲ့ အာ႐ုံ၊ ကုိယ္သေဘာက်တဲ့ ခံစားမႈေတြမွာ ၿငိတြယ္ စြဲလန္းေနတဲ့ တဏွာသေဘာ ျဖစ္တတ္တာ သဘာဝပဲ။ 

လူဆုိတာက ကုိယ္ႀကိဳက္တဲ့ အရာေလးေတြဆုိရင္ မျပတ္မဆဲ အၿမဲ တည္ရွိေနေစခ်င္တာၾကတာပဲ။ ကုိယ္သေဘာက်တဲ့ အာ႐ုံကုိ စြဲလန္းေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဒါေလးက အၿမဲတည္ရွိေနတယ္၊ အၿမဲတည္တံ့ေနမွာပဲ ဆုိတဲ့ မွားယြင္းတဲ့အျမင္ (မိစၦာဒိ႒ိ)နဲ႔ အတူတူ ျဖစ္တာ။ ဝိသုဒၶိမဂ္ (၂၊၂၀၂) မွာေတာ့ သႆဒိ႒ိသဟဂေတာ ဟိ ရာေဂါ ဘဝတဏွာတိ ဝုစၥတိ လုိ႔ ဆုိထားတယ္။ ကုိယ္က ၿမဲတယ္လုိ႔ ထင္ထားေပမဲ့ အနိစၥသေဘာနဲ႔ ပ်က္စီးသြားရင္ ဒုကၡ လွလွ ေရာက္ေတာ့တာပဲ။ အဲဒါေၾကာင့္ တဏွာက ဒုကၡရဲ႕ ဇစ္ျမစ္လုိ႔ ေဟာခဲ့တာ။

ဝိဘဝတဏွာ

ဝိဘဝတဏွာကုိလည္း အ႒ကထာေတြက ေျပာတဲ့အတုိင္း အဓိပၸါယ္ႏွစ္မ်ိဳးနဲ႔ မွတ္ရမယ္။ ပထမအဓိပၸါယ္က လက္ရွိ ရေနတဲ့ ဘဝကုိ ျပတ္ဆဲေစလုိတာ၊ မလုိခ်င္ေတာ့တာ။ ဒါကလည္း တဏွာ တစ္မ်ိဳးပဲ။ လက္ရွိဘဝကုိ မလုိခ်င္တာက ဘဝကုိ တြယ္တာတဲ့ တဏွာအစစ္ မရွိလုိ႔ မဟုတ္ဘူး။ လက္ရွိ ဘဝကုိ မႏွစ္ၿမိဳ႕တဲ့ ေဒါသ၊ မႀကိဳက္တဲ့ အာဃာတေတြေၾကာင့္ ဒီထက္ေကာင္းတဲ့ အေနအထားကုိ လုိခ်င္တာ။ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ သတ္ေသတယ္ဆုိတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြမွာ ျဖစ္တဲ့ တဏွာေပါ့။ 

ျမတ္စြာဘုရားက "ဒုကၡာယ ေဝဒနာယ ပဋိဃာႏုသေယာ၊ ေသာ အႏုေသတိ" လုိ႔ ေဟာခဲ့တာ။ ဒုကၡေဝဒနာရဲ႕ ေနာက္မွာ ပဋိဃ (မႀကိဳက္မႏွစ္သက္မႈ) ဆုိတဲ့ ကိေလသာက ကိန္းေနတတ္တယ္။ ဝိသုဒၶိမဂ္ (၂၊၂၀၃) မွာေတာ့ "'ဒုကၡီ သုခံ ပတၳယတိ" လုိ႔ ဆုိထားတယ္။ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္က ခ်မ္းသာကုိ ေတာင္းတတယ္တဲ့။ လက္ရွိ ျဖစ္ေနတဲ့ ပစၥဳပၸန္ကုိ ေမ့ထားၿပီး မေရာက္ေသးတဲ့ အနာဂတ္ကုိ ေမွ်ာ္မွန္း တမ္းတေနတာ။ အဲဒါက တဏွာရဲ႕ သေဘာပါပဲ။

ဝိဘဝတဏွာရဲ႕ ဒုတိယအဓိပၸါယ္က ပုိၿပီး သိဖုိ႔ ေကာင္းတယ္။ ကုိယ္ ေတြ႔ႀကံဳ ခံစားေနရတဲ့ အာ႐ုံကုိ ျပတ္ဆဲေစလုိတာ။ အဲဒါက ဥေစၧဒဒိ႒ိ အျမင္နဲ႔ စြဲလန္းတာပဲ။ အထူးသျဖင့္ ကုိယ္ သေဘာမက်တဲ့ အာ႐ုံ၊ ကုိယ္မႀကိဳက္တဲ့ ခံစားမႈေတြဆုိရင္ ျပတ္ဆဲေစလုိတဲ့ စိတ္၊ ၿပီးသြားေစလုိတဲ့ စိတ္ကေလး ေပၚလာတတ္တယ္။ ကုိယ့္အလုပ္ကုိ ကုိယ္သေဘာမက်တာ၊ ကုိယ့္အေနအထားကုိ ကုိယ္မေက်နပ္တာေတြက ဝိဘဝတဏွာရဲ႕ သေဘာေတြပဲ။ 

ကုိယ္ လက္ရွိ ေတြ႔ႀကံဳေနရတဲ့ ဘဝကုိ မႀကိဳက္ရင္ ပဋိဃဆုိတဲ့ ေဒါသကိေလသာ ေနာက္က လုိက္လာၿပီ။ ဒုကၡေဝဒနာရဲ႕ ေနာက္မွာ ပဋိဃဆုိတဲ့ ေဒါသကိေလသာ မသိမသာ ကိန္းေနတတ္တဲ့ သေဘာပဲ။ အဲဒါဆုိရင္ေတာ့ ျပတ္ဆဲေစလုိတဲ့ ဥေစၧဒဒိ႒ိ အျမင္ ပါလာၿပီ။ အာ႐ုံေတြရဲ႕ သေဘာက အနိစၥ (မၿမဲျခင္း) သေဘာေတာ့ ရွိတာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ကုိယ္က မေကာင္းတာ လုပ္ထားၿပီဆုိရင္ အဲဒီမေကာင္းတဲ့ အာ႐ုံေတြက ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မၿပီးႏုိင္ဘူး။ တစ္ခုၿပီး တစ္ခု ထပ္ထပ္ ျဖစ္ေနေတာ့တာပဲ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ အာ႐ုံေတြ၊ ဒုကၡေဝဒနာေတြကုိ ျပတ္ဆဲေစခ်င္တဲ့ ဥေစၧဒဒိ႒ိ သေဘာက ဝင္လာေရာ။ ဒါဆုိရင္ တစ္ပူေပၚ ႏွစ္ပူဆင့္ေတာ့တာေပါ့။ 

ပုထုဇဥ္နဲ႔ အရိယာပုဂၢိဳလ္ေတြ ကြာတာက ပုထုဇဥ္ေတြက ကာယိကေဝဒနာကုိေရာ ေစတသိကေဝဒနာကုိေရာ ႏွစ္မ်ိဳးလုံး ခံစားတယ္။ အရိယာပုဂၢိဳလ္ေတြကေတာ့ ကာယိကေဝဒနာကုိပဲ ခံစားရတယ္။ သတိဆုိတဲ့ အထိန္းအကြပ္နဲ႔ ေနေတာ့ ေစတသိကေဝဒနာက ေနာက္က လုိက္မလာႏုိင္ေတာ့ဘူး။

ေဝဒနာသံယုတ္၊ ေဂလညသုတ္မွာ ျမတ္စြာဘုရားက မက်န္းမမာ ျဖစ္ေနတဲ့ ဂိလာနရဟန္းေဆာင္ကုိ သြားၿပီး ေဟာခဲ့တာေလး ရွိတယ္။ အဲဒီသုတ္ထဲမွာ ဒုကၡေဝဒနာဟာ ခႏၶာကုိယ္ႀကီးကုိ မွီၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတယ္။ ခႏၶာကုိယ္ႀကီးဆုိတာ အနိစၥသေဘာ ရွိတယ္။ ခႏၶာကုိယ္ကုိ မွီၿပီး ျဖစ္တဲ့ ဒီဒုကၡေဝဒနာကလည္း အနိစၥသေဘာပဲဆုိၿပီး ေဟာခဲ့တယ္။ ဒီတရားသေဘာကုိ နားလည္ရင္ေတာ့ ဝိဘဝတဏွာကုိ ပယ္ေဖ်ာက္ႏုိင္မယ္။ အဲဒီသုတၱန္မွာ ျမတ္စြာဘုရားက ေျဖေဆး ေပးထားတယ္။ အဲဒါက သတိပ႒ာန္တရားေလးပါးကုိ ပြားမ်ားဖုိ႔ပါပဲ။ အဲဒီသုတ္မွာ ဒုကၡေဝဒနာ၊ သုခေဝဒနာ၊ အဒုကၡမသုခေဝဒနာဆုိတဲ့ ေဝဒနာ သုံးမ်ိဳးလုံးက အနိစၥပဲလုိ႔ ေဟာထားတယ္။

လူေတြက ခ်မ္းသာတာ၊ အဆင္ေျပေနတာကုိမွ အနိစၥလုိ႔ ထင္ေနတတ္ၾကတယ္။ ဆင္းရဲတာ၊ အဆင္မေျပတာေတြကလည္း အနိစၥပဲလုိ႔ သေဘာေပါက္ရမယ္။ ေအာင္ျမင္တာ၊ ခ်မ္းသာတာ၊ ေက်ာ္ၾကားတာေတြ အားလုံးက အနိစၥပဲ။ အနိစၥသေဘာနဲ႔ ခဏျဖစ္ၿပီး ခဏခဏပ်က္ပ်က္သြားတဲ့ ေအာင္ျမင္မႈ၊ ခ်မ္းသာမႈ၊ ေက်ာ္ၾကားမႈေတြကုိ ခဏခဏ ျဖစ္ေနေအာင္ လုပ္ရင္ ကုိယ့္ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈ စတာေတြက ၾကာရွည္ခံမွာပဲ။
  • (၂၄၊ ၉၊ ၂၀၁၅) ရက္ေန႔က ေဟာခဲ့တဲ့ "တဏွာ သုံးပါး" ဆုိတဲ့ တရားကို အႏွစ္ခ်ဳပ္ၿပီး ေရးထားတာပါ။ တရားပြဲကုိ လာေရာက္နာယူၾကတဲ့ ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္မ်ားကုိ ေက်းဇူးအထူးတင္ပါတယ္။
  • Photos by Mingalamaungme










0 comments:

Post a Comment

မိမိတုိ႔၏ ထင္ျမင္ခ်က္၊ အယူအဆတုိ႔ကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေရးသားႏုိင္ပါသည္။